Substancja międzykomórkowa
Substancja międzykomórkowa składa się z włókien kolagenowych i włókien sprężystych, jak również z tzw. substancji podstawowej.
Włókna kolagenowe
Głónym składnikiem kolagenu jest tropokolagen. Jest on zbudowany z trzech lewoskrętnych łańcuchów polipeptydowych skręconych wokół siebie w stronę prawą, co czyni cząsteczkę kolagenu niesamowicie mocną.
Wyróżniamy 19 typów kolagenu. Różnice polegają na różnej zawartości reszt hydroksylizyny i hydroksyproliny, które razem z glicyną są podstawowymi aminokwasami w cząsteczce, jak również cysteiny i łańcuchów cukrowych. Włókna większości typów tworzą delikatne siateczki, z wyjątkiem kolagenu typu I i II, którego to włókna są grube i odporne na obciążenia.
Kolagen jest rozkładany pod wpływem kolagenaz tkankowych. Dzięki odpowiednim mechanizmom regulującym jest zachowana równowaga między syntezą a degradacją włókien.
Włókna sprężyste
Są zbudowane z białka elastyny o konstrukcji podobnej do kolagenu, jednak specyficzne zwinięcie łańcuchów polipeptydowych nadaje cząsteczce znaczną elastyczność. Wchodzą w skład ścięgien, powięzi i więzadeł. Są rozkładane przez elastazę wytwarzaną przez leukocyty i tkanki.
Substancja podstawowa
Jest zbudowana z agregatów utworzonych przez proteoglikany i łańcuchy kwasu hialuronowego.
1. Proteoglikany
Zbudowane są z trzonu polipeptydowego, wokół którego znajdują się łańcuchy glikozaminoglikanów, których składnikami są: heksozoamina, kwas uronowy oraz siarczany keratanu, dermatanu i heparanu.
2. Kwas hialuronowy
Jest wytwarzany przez komórki typu B błony maziowej i stanowi główny składnik płynu stawowego. Tworzy pętle, od których zależy przenikanie różnych substancji.
Glikoproteiny łączące
Są to białka będące podporą dla komórek. Należą do nich m. in. laminina, fibronektyny, chondronektyna i osteonektyna.
